Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: 
1. ubóstwa 
2. sieroctwa 
3. bezdomności 
4. bezrobocia 
5. niepełnosprawności 
6. długotrwałej lub ciężkiej choroby 
7. przemocy w rodzinie 
7a).potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi 
8. potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności 
9. bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych 
10. braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczające placówki opiekuńczo-wychowawcze 
11. trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą 
12. trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego 
13. alkoholizmu lub narkomanii 
14. zdarzenia losowego lub sytuacji kryzysowej 
15. klęski żywiołowej lub ekologicznej

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje przede wszystkim: 
1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej; 
2. osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie przysługują oobie odbywającej karę pozbawienia wolności, natomiast osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń (art. 13 ustawy o pomocy społecznej).